Goed, slecht of onverschillig?

Voordat je iets aan stress kunt doen, zul je eerst moeten erkennen dat je het hebt. Ja, ik weet het. Iedereen praat er over hoe gestrest ze zijn. Maar veel mensen zijn er ook van overtuigd dat er zoiets bestaat als ‘goede stress’.

Maar denk er eens over na. Goede stress is een oxymoron: een stijlfiguur waarbij een manier van uitdrukken een onverwacht, ogenschijnlijk tegenstrijdige effect produceert, zoals in ‘wrede vriendelijkheid’ of ‘langzaam haasten’.

Chemisch gesproken is je goed voelen iets heel anders dan je gestrest voelen!

Positieve emoties zoals waardering, plezier en zorg zijn interne energie-boosters. Ze creëren hormonale mengsels die je cellen en je geest voeden. Er is ook aangetoond dat het vermoeidheid voorkomt en  veroudering vertraagt. Ze regenereren en helpen je mentaal, emotioneel en fysiek.

Kijk nu eens wat er gebeurt wanneer je gestrest bent. Je voelt je boos, angstig, bang of gefrustreerd. Deze negatieve emoties veranderen de hormonale mengsels. Hoge stress houdt je systeem badend in stresshormonen die je biologische verouderingsklok kunnen versnellen, je emotionele drijfvermogen laat leeglopen en fysieke vitaliteit vermindert.

Zeggen dat stress goed is, kan je beletten er iets aan te doen.

Houd jezelf niet langer voor de gek en begin met het verwijderen van ‘goede stress’ uit je woordenschat! Negeer stressvolle gevoelens niet, hoe subtiel ze ook zijn. Transformeer ze. Herinner je een positieve gebeurtenis of leuke tijd in je leven of iets dat je waardeert en probeer dan om dat gevoel opnieuw te ervaren.

Ah, dat voelt goed . . .

Hoezo, goeie stress . . . ?

Dit artikel lees je in minder dan twee minuten.

Een tijdje geleden sprak ik over de mogelijke instinker van ‘goede stress’. Een paar lezers stuurden opmerkingen als deze:

Mijn zoon, een straaljagerpiloot, staat erop stress te hebben om zo maximaal te kunnen presteren!

Oké, laten we samen eens op een andere manier naar stress kijken. Veel mensen denken dat ze stress nodig hebben om topprestaties te leveren. Maar wat de meesten van ons doen is stress gelijkstellen aan  hoge opwinding. En omdat de meeste stressinterventies ontspanning benadrukken, als ze de keuze hebben tussen stress of ontspanning, kiezen zij voor stress. Maar laten we eerlijk zijn, wie wil er een piloot in de cockpit die aan het ontspannen is; ik wil iemand die alert is, gefocust en in staat om de beste beslissingen onder druk te nemen.

Mijn StressReductie Coaching en Trainingen zijn niet afhankelijk van ontspanning. Integendeel, ik geloof dat de optimale ‘zonder stress’ staat fysiologische coherentie is. Ik gebruik de term fysiologische samenhang in een brede context om een aantal lichamelijke verschijnselen te beschrijven die vaak geassocieerd worden met meer geordende en harmonieuze interacties tussen de systemen van het lichaam.

Dit is een heel andere ‘staat’ dan ontspanning. Waar ontspanning afhangt van een trage hartslag, is coherentie onafhankelijk van de hartfrequentie. Dat betekent dat je in een staat van hoge OF lage opwinding kunt zijn en nog steeds volledig coherent.

In termen van stressvermindering, is de emotionele toestand pas echt van belang. Ontspanning is een lichamelijke toestand; angst, boosheid, extase en kalmte zijn emotionele ‘staten’.

Piloten begrijpen vooral hoe belangrijk het is om kalm te blijven als ze onder druk staan. Denk maar eens aan de checklists die elke piloot moet volgen. Hoe vaak ze zich ook voorbereiden op de vlucht, steeds weer controleren zij dezelfde lijsten. Ze weten dat het belangrijk is om op moeilijke momenten terug te keren naar de checklist en hun acties vooral niet over te laten aan het geheugen. Dat komt omdat zij weten dat onder stress – angst, paniek, enz. de denkende hersenen worden afgesloten. Dat we dan fouten maken. En in kritieke situaties is er weinig ruimte voor fouten.

Stressvolle emoties dienen een doel. Zij bereiden het lichaam voor om te overleven. Maar, als we het systeem niet terugbrengen naar coherentie, is ons vermogen om op je best te presteren in het gedrang gekomen.

De kracht van waardering

Al weer bijna vijftien jaar geleden runde ik nog een makelaarskantoor in Blaricum. Toen zag ik kans voor een tweede kantoor, locatie Laren.

Hoewel dit in theorie goed gewerkte, werd ik elke dag meer manager dan makelaar. En moest ik de slag van eenpitter maken naar leiding geven aan een team. Dat ging me, zeker in het begin, niet echt geweldig af. Nu ik zelf dus ook teamlid was, werd ik geconfronteerd met spanning die daar bij hoort. In plaats van me te concentreren op hoe we samen het bedrijf konden laten groeien, besteedde ik meer aandacht aan wat niet werkte in de nieuwe samenstelling.

Na ongeveer een maand of zo had ik er genoeg van en begon ik met maandelijks werkoverleg. Ik zette de toon door te erkennen wat ik waardeerde aan elke persoon in de kamer. De een was vaktechnisch beter, de ander had grotere communicatieve vaardigheden of was administratief een uitblinker, kortom, iedereen had zijn of haar eigen talent te vieren.

Vervolgens nodigde ik de teamleden uit om te delen wat ze waardeerden  in elkaar. Na een paar ongemakkelijke momenten van stilte, raakte  iedereen betrokken en de sfeer in de kamer werd energiek. Tien mopperende personen veranderden in samenhangende, productieve en temperamentvolle mensen. Wij bepaalden verkoopdoelen, stelden andere  zakelijke doelstellingen en bepaalden actiepunten. Energiek, gefocust en krachtig beëindigden we de samenkomsten.

We ervoeren allemaal steeds weer de kracht van waardering en hoe dat een belangrijke zakelijke strategie kan zijn. Er werd gewoon nog maar weinig geklaagd. En als dat een keer gebeurde, vroeg ik simpel ‘Wat is het dat je waardeert?’ En als er iets zakelijks aandacht nodig had, konden we dat met een breder – en wijzer – perspectief oplossen.

Vier de talenten van de mensen met wie je samenwerkt. En vergeet niet de mensen naast je werk. Iedereen profiteert van een beetje waardering af en toe!

Lachen is echt gezond!

Herken je dit? Dat als je later terugkijkt naar momenten waarop je midden in de ‘shit’ zat, dat je er dan waarschijnlijk om kunt (glim)lachen. Toegegeven, zeker niet altijd, maar vaak wel.

Het zien van de lichtere kant is een verandering van perceptie. En net als andere positieve emoties die de manier waarop we dingen zien kunnen veranderen, heeft lachen nog een heleboel andere voordelen.

Studies over lachen en humor van onder meer de Duke Universiteit tonen aan dat:

• lachen gespannen spieren helpt te ontspannen

• lachen de productie van stresshormonen vermindert

• gelach en een positieve houding het immuunsysteem versterkt

• lachen iemand pijntjes kan doen ‘vergeten’ en pijn minder intens doen ervaren

• een goede lach is als een aerobictraining voor hart en longen – het verhoogt het vermogen van het lichaam om zuurstof te gebruiken

• lachen hoge bloeddruk helpt te verlagen.

Er zijn geen negatieve bijwerkingen bekend als je lacht.

Lachen is een deel van mens-zijn. Nieuw onderzoek toont aan dat er lach‘circuits’ voorkomen in zeer oude gebieden van de menselijke hersenen. Robert Provine, een professor psychologie aan de Universiteit van Maryland in Baltimore, laat ons weten: ‘de oorsprong van lachen zit ‘em in kietelen en rollebollen. Lachen is letterlijk het geluid van spelen . . . en wordt het menselijke ‘ha- ha’’.

Daarom lachen kinderen misschien meer dan 300 keer per dag. Van nature. En helaas: als je eenmaal volwassen bent daalt dat aantal tot 15 keer per dag. In tegenstelling tot kinderen die onvoorwaardelijk lachen, wachten wij als volwassenen tot we een reden vinden. En dat brengt ons  een van wat-kwam-eerst raadsels: Worden we oud omdat we stoppen met lachen? Of, verliezen we ons vermogen om te lachen omdat we opgroeien?

Hoe dan ook, lachen voelt niet alleen goed, het is goed voor ons. Blijf jong . . . EN gezond. Voeg meer lachen toe aan je dag!